Çin’deki araştırmacılar, normalde atılması gereken 3 pronükleuslu (3PN) bir zigottan, mikroskobik cerrahi işlemle sağlıklı bir bebek dünyaya getirerek tıp tarihinde önemli bir ilke imza attı.
Journal of Ovarian Research’te yayımlanan vaka raporuna göre, tekrarlayan düşükler yaşayan 33 yaşındaki bir kadın hastada yumurtaların çoğunda olgunlaşma sorunları ve büyük/ dev kutup cisimciği (PB) anomalileri saptandı. ICSI yöntemiyle döllenen 8 yumurtanın 7’si 3PN olarak gelişti; bu tür embriyolar genetik bozukluk riski nedeniyle normalde transfer edilmeden imha ediliyor.
Mikrocerrahiyle Fazla Pronükleusun Çıkarılması
Hekimler, 6 adet 3PN embriyodan fazla olan kadın pronükleusunu mikroskobik yöntemle çıkararak zigotları tekrar 2PN (normal) hale getirmeyi başardı.
Bu işlemden sonra:
- 6 zigotun tümü hayatta kaldı,
- 4’ü bölünmeye devam etti,
- 2 tanesi yüksek kaliteli blastosist aşamasına (4AB ve 4BB) ulaştı.
Yapılan non-invaziv genetik tarama (NICS) sonucunda 4AB blastosistin kromozomal olarak normal (euploid) olduğu belirlendi.
Sağlıklı Doğumla Sonuçlandı
Dondurulan ve daha sonra çözülen euploid blastosist hastaya transfer edildi. Gebelik başarıyla ilerledi ve hasta, 35 hafta 2 günlükken 2540 gram ağırlığında sağlıklı bir erkek bebek dünyaya getirdi. Bebek 9 aylık olduğunda gelişim açısından tamamen normal olduğu bildirildi.
3PN Embriyolar Her Zaman Genetik Olarak Anormal Değil
Literatürde 3PN embriyoların çoğunun hatalı kromozom setine sahip olduğu biliniyor. Bu nedenle, dünyada ve Türkiye’de bu embriyolar genellikle transfer edilmeden atılıyor.
Ancak son yıllarda yapılan araştırmalar, özellikle ICSI kaynaklı 3PN embriyoların bir kısmının aslında normal diploid yapıya sahip olabileceğini gösteriyor.
Bu vaka, 3PN embriyoların mikromanipülasyonla “kurtarılabileceğini” gösteren ilk ICSI kaynaklı sağlıklı doğum vakası olarak kayda geçti.
Uzmanlar Uyarıyor: Henüz Rutin Bir İşlem Değil
Makalenin yazarları, tekniğin umut verici olmasına rağmen şu noktaların altını çiziyor:
- Bu yöntem rutin klinik uygulama değildir.
- Yalnızca embriyoların çok değerli olduğu özel durumlarda düşünülebilir.
- Uzun vadeli takipler ve daha geniş çalışmalar gereklidir.
- Epigenetik veya imprinting bozuklukları gibi uzun dönem riskler henüz bilinmiyor.
Sonuç
Bu vaka, özellikle düşük rezervli veya çok sayıda anormal döllenmiş yumurtaya sahip hastalar için gelecekte yeni bir tedavi seçeneğinin kapısını aralayabilir. Araştırmacılar, yöntemin gelişmesiyle daha fazla hastanın çocuk sahibi olabileceğini ifade ediyor.
kaynak:
1. Xu, X., et al., Healthy live birth after microsurgical enucleation of tripronuclear human zygote derived from ICSI: a case report. Journal of Ovarian Research, 2025. 18(1): p. 236. https://doi.org/10.1186/s13048-025-01816-x
Çalışmaya ait destekleyici materyaller:
